De naam van mijn tekstbureau is Gorgias Tekst & Communicatie. Die naam roept bedenkelijke gezichten, vragen en vervolgens vaak leuke gesprekken op. Waarom Gorgias? Wie is/was hij?

Overigens: de naam spreek je uit zoals het er staat. Dus niet, zoals ik weleens hoor, als ‘djordjias’.

Gorgias van Leontini leefde van ca. 480-376 v.Chr. en was Grieks redenaar, sofist en filosoof. Sofisten waren rondreizende leraren die zich verhuurden om de gegoede middenklasse te onderwijzen. Zij leerden hun leerlingen onder andere de welsprekendheid.

Sofisten waren van mening dat anderen overtuigen van je eigen gelijk het hoogste goed was, bóven het zegevieren van Waarheid en Recht. Oftewel: het hoogste doel is je publiek te overtuigen, ongeacht de retorische middelen die je daarvoor gebruikt, inclusief leugen en bedrog. Daarmee relativeerden zij de traditionele waarden en zetten zij zich af tegen hun filosofische voorgangers. Een synoniem voor sofist werd dan ook ‘drogredenaar’.

Anders gezegd: voor sofisten bestond er geen objectieve waarheid buiten de taal. Gorgias vatte dit scepticisme samen in drie punten:

1. Niets bestaat.
2. Áls er al iets bestaat, is het niet kenbaar.
3. Áls er al iets bestaat én kenbaar is, kunnen we het niet communiceren.

Sofisten kregen, niet onterecht, veel kritiek. Plato was één van Gorgias’ felste tegenstanders. Ook ik ben het zeker niet helemaal eens met Gorgias, maar op verschillende punten kan ik mij in zijn filosofie vinden.

Ook ik ben bijvoorbeeld van mening dat ieder individu de werkelijkheid anders ziet, anders interpreteert. Wanneer twee mensen kijken naar een film of luisteren naar een lied, zien en horen beiden iets anders; de één vindt de film of het lied prachtig, de ander vindt het vreselijk. Film en lied zijn voor beiden wezenlijk anders! En dat geldt voor alles: eten, gras, wolken, sneeuw, de zon, etc. Bekend is ook dat de taal die je spreekt een grote invloed heeft op hoe je de werkelijkheid ervaart. Zo kun je dus zeggen dat ‘de’ werkelijkheid niet bestaat. Of, in het extreme geval zoals bij Gorgias, dat niets bestaat.

Je zou kunnen zeggen dat Gorgias het absolute nulpunt van de communicatie geformuleerd heeft. Ik ben het zeker niet met hem eens dat je, ten koste van alles, met leugens en bedrog je eigen gelijk moet halen. Wel herinnert hij me er constant aan dat alles wat je overbrengt, subjectief is.

Oftewel: je moet de subjectieve wereld van je doelgroep kennen, wil je hen met je boodschap bereiken. Het startpunt van elk goed communicatieproduct, van elke goede tekst.

Daarom koos ik voor Gorgias als handelsnaam.